Pierwsza i ostatnia kwadra Księżyca
W obu kwadrach widać mniej więcej połowę oświetlonej tarczy. W pierwszej kwadrze jasna część rośnie ku pełni, a w ostatniej maleje w stronę nowiu.
Daty i godziny
Czas obowiązujący w Polsce. W tabeli uwzględniono czas letni i zimowy.
2026
| Data | Faza | Godzina |
|---|---|---|
| 10 stycznia | Ostatnia kwadra | |
| 26 stycznia | Pierwsza kwadra | |
| 9 lutego | Ostatnia kwadra | |
| 24 lutego | Pierwsza kwadra | |
| 11 marca | Ostatnia kwadra | |
| 25 marca | Pierwsza kwadra | |
| 10 kwietnia | Ostatnia kwadra | |
| 24 kwietnia | Pierwsza kwadra | |
| 9 maja | Ostatnia kwadra | |
| 23 maja | Pierwsza kwadra | |
| 8 czerwca | Ostatnia kwadra | |
| 21 czerwca | Pierwsza kwadra | |
| 7 lipca | Ostatnia kwadra | |
| 21 lipca | Pierwsza kwadra | |
| 6 sierpnia | Ostatnia kwadra | |
| 20 sierpnia | Pierwsza kwadra | |
| 4 września | Ostatnia kwadra | |
| 18 września | Pierwsza kwadra | |
| 3 października | Ostatnia kwadra | |
| 18 października | Pierwsza kwadra | |
| 1 listopada | Ostatnia kwadra | |
| 17 listopada | Pierwsza kwadra | |
| 1 grudnia | Ostatnia kwadra | |
| 17 grudnia | Pierwsza kwadra | |
| 30 grudnia | Ostatnia kwadra |
2027
| Data | Faza | Godzina |
|---|---|---|
| 15 stycznia | Pierwsza kwadra | |
| 29 stycznia | Ostatnia kwadra | |
| 14 lutego | Pierwsza kwadra | |
| 28 lutego | Ostatnia kwadra | |
| 15 marca | Pierwsza kwadra | |
| 30 marca | Ostatnia kwadra | |
| 14 kwietnia | Pierwsza kwadra | |
| 28 kwietnia | Ostatnia kwadra | |
| 13 maja | Pierwsza kwadra | |
| 28 maja | Ostatnia kwadra | |
| 11 czerwca | Pierwsza kwadra | |
| 27 czerwca | Ostatnia kwadra | |
| 10 lipca | Pierwsza kwadra | |
| 26 lipca | Ostatnia kwadra | |
| 9 sierpnia | Pierwsza kwadra | |
| 25 sierpnia | Ostatnia kwadra | |
| 7 września | Pierwsza kwadra | |
| 23 września | Ostatnia kwadra | |
| 7 października | Pierwsza kwadra | |
| 22 października | Ostatnia kwadra | |
| 6 listopada | Pierwsza kwadra | |
| 21 listopada | Ostatnia kwadra | |
| 6 grudnia | Pierwsza kwadra | |
| 20 grudnia | Ostatnia kwadra |
Dane US Naval Observatory.
Kiedy oglądać pierwszą kwadrę?
W okolicy pierwszej kwadry Księżyc zwykle wschodzi około południa i zachodzi w pobliżu północy. Wieczorem jest nad horyzontem, więc łatwo znaleźć czas na obserwację po zachodzie Słońca.
Kiedy oglądać ostatnią kwadrę?
Ostatnia kwadra to inaczej trzecia kwadra. Księżyc zwykle wschodzi wtedy około północy, a zachodzi koło południa. Warto wypatrywać go nad ranem. Przy sprzyjających warunkach można go nadal zobaczyć po wschodzie Słońca.
Dlaczego kwadra wygląda jak pół tarczy?
Kwadra opisuje położenie Księżyca w cyklu faz. W pierwszej kwadrze od nowiu mija mniej więcej ćwierć cyklu, a w ostatniej około trzy czwarte. Podczas obu faz patrzymy na granicę oświetlonej półkuli z boku. Z Ziemi widać wtedy mniej więcej połowę jasnej tarczy.
Wzdłuż granicy między jasną i ciemną stroną, zwanej terminatorem, światło pada ukośnie. Wydłużone cienie pomagają zobaczyć kratery i grzbiety gór przez lornetkę lub teleskop.